MIRO ŠVOLÍK - HOMAGE TO ALL MY INSPIRATIONS

Přehled 34 let práce v 60 fotografiích

De Antwerpse uitgeverij Voetnoot Publishers heeft de monografie Hommage To All My Inspirations gepubliceerd van een van de meest eigenzinnige fotografen van de befaamde ´Slowaakse golf´ op de Praagse filmacademie FAMU eind jaren 80. Humor, absurditeit, erotiek, maar ook landschappen of de invloed van het Bauhaus kenmerken het oeuvre van de inmiddels 60jarige fotograaf.

De Tsjechische dagblad Lidové noviny heeft een recensie gewijd aan deze monografie die al de derde publicatie is van Švolík bij Voetnoot.

Lees hieronder de vertaling (verzorgd door Edgar de Bruin).

NEDERLANDERS BEWIJZEN EER AAN MIRO ŠVOLÍK

De dit jaar zestig geworden Miro Švolík, een van de Slowaken die in de tweede helft van de jaren tachtig het vak fotografie aan de Praagse filmacademie FAMU nieuw leven inbliezen, heeft een nieuwe monografie gekregen. De uitgave is verzorgd door de Amsterdams-Antwerpse uitgeverij Voetnoot. Dit is geen grap: met België en Nederland staat Švolík op meer dan goede voet. Zijn boek, in een Engels-Nederlands-Slowaaks-Tsjechische uitvoering, is reeds zijn derde titel bij deze uitgeverij. Daarnaast heeft Švolík in de contreien aldaar verschillende exposities gehad: zowel in groepsverband als solo. Kortom, het uitgeversduo Henrik Barends & Anneke Pijnappel en Miro Švolík hebben elkaar gevonden.


Het lichaam als teken

De monografie bevat een zestigtal foto´s en beslaat de periode 1986 – 2018, in feite dus de gehele carrière van Švolík. In 1986 werd overigens tevens uitgeverij Voetnoot opgericht. En nogmaals overigens: deze uitgeverij toont ook op een ander vlak belangstelling voor de Tsjechische cultuur. Niet alleen met de reeks Moldaviet, waarin al ruim tien jaar lang Tsjechische prozawerken verschijnen, maar ook daarbuiten, zoals de recent verschenen roman Een gevoelig iemand van Jáchym Topol. Švolík past perfect in het profiel van de uitgever. Voetnoot laat zich namelijk voorstaan op interdisciplinariteit, op de natuurlijke samenhang tussen poëzie en essayistiek, de roman, beeldende kunst, fotografie en vormgeving. Deze monografie, getiteld Homage to all my Inspirations, is volgens precies dat model opgebouwd. Dat slaat niet alleen op de monografie, maar in feite op het volledige oeuvre van Švolík tot dusver.


Miro Švolík is geen traditionele fotograaf. Eerder installeert, arrangeert en regisseert hij zijn werk. Hij combineert fotografie met een soort theatrale benadering, overigens kenmerkend ook voor zijn oud-studiegenoten van de FAMU, zoals bijvoorbeeld Tono Stano of Vasil Stanko. Hij bedient zich echter ook van procedés die eerder met beeldende kunst worden geassocieerd, bijvoorbeeld met landschapskunst, happenings of acties, maar ook met collages. Uiteraard houdt hij zich bezig met grafische vormgeving, met name in zijn nieuwste cyclus waaraan ook de naam van zijn monografie is ontleend. Hier staan eenvoudige geometrische vormen centraal die door het menselijke element verder worden ontwikkeld. Op de eerste plaats zijn hier de echo’s te bespeuren van de constructivistische typografie van Sutnar of Teige, op de tweede plaats het artistieke werk in meer algemene zin met het lichaam als teken. Daar was Švolík echter helemaal aan het begin van zijn artistieke loopbaan ook al mee bezig. Als we in de retroperspectief ingedeelde monografie het jaar 1986 opzoeken, vinden we daar lichamen die speels in het landschap zijn gelegd. Gezien van boven en altijd in dienst van een hoger, tweede plan.


In elke vezel

Voor Švolík is het lichaam onderdeel van een bovenpersoonlijk geheel. Het liefst naakt, het liefst in een context die een zeker komisch potentieel bezit. Zijn werken zijn spelletjes, puzzels, constellaties. Hoewel ze op een plat vlak werken, attaqueren ze net zo makkelijk zowel de ruimte als de tijd. Dat gebeurt door een variatie in de schaalverdeling, door de dynamische lading van concrete scènes. Bijvoorbeeld wanneer vermenigvuldigde lichamen in de vorm van sterren door de kosmos zweven. Of wanneer een kleine man de uitsnede van het lichaam van een grote vrouw dramatisch verschuift. Of in de combinaties van de mens met vis of vogel. Daarbij is het kleurenpalet altijd beperkt: Švolíks werk komt het best uit de verf in zwart-wit, hoogstens uitgebreid met de kleur van het naakte menselijke lichaam. De dynamiek spreekt tenslotte ook uit de algehele samenstelling van de monografie, die duidelijk evoluerend is. Van een weids landschap, open ruimte gaat het naar een neutrale interieurachtergrond, gedomineerd door geselecteerde lichaamsdelen: afwisselend mannen- en vrouwenbenen.


Door de bijzondere vormgeving wordt het bovengenoemde potentieel van Švolíks foto’s alleen maar versterkt. Alles is hier op elkaar afgestemd, raakt de juiste noten. We hebben met een duidelijk geheel te maken, een samenklank van lettertype, tekst, fotografie en beeldende kunst. Het gaat om een functionele harmonie van Švolíks poëtica met zowel de aard van de bondige en nauwkeurige begeleidende studie van Eric Min als met het grafisch concept van Barends & Pijnappel. Deze monografie is vanuit elk oogpunt inspirerend, tot in elke vezel.


Radim Kopáč

Misschien ook interessant

14. 1. Artikels
Project CZECH GLOBAL

Project CZECH GLOBAL

Czech Global aims to connect all Czechs, descendants of Czechs and friends of the Czech Republic anywhere in the world.

14. 1. Artikels
TSJ!boekenvreters 2020 - flashback

TSJ!boekenvreters 2020 - flashback

Welke Tsjechische boeken heeft ons het afgelopen jaar gebracht?

13. 1. Artikels
Strip vs. Corona - OPEN CALL

Strip vs. Corona - OPEN CALL

Wie zal de strip over corona afmaken? Een open call voor stripmakers om deel te nemen aan een internationaal project:...